Veel vrouwen in mijn praktijk hebben vragen over hoogbegaafdheid in deze levensfase. Tijd om te delen wat we al weten. Aan de mannen: wellicht niet rechtstreeks van toepassing, maar bijna zeker wel onrechtstreeks.

Cognitieve veranderingen vallen mogelijk sterker op: Hoogbegaafde vrouwen steunen vaak sterk op hun cognitieve capaciteiten. Veranderingen in geheugen, concentratie of mentale snelheid kunnen daardoor extra opvallen. Dat betekent niet dat zij objectief sterker achteruitgaan dan andere vrouwen. Mogelijk wordt vooral het verschil met hun vertrouwde hoge niveau sterker ervaren. 

Bestaande kwetsbaarheden kunnen toenemen: Hormonale schommelingen kunnen slaap, stemming, concentratie en prikkelverwerking beïnvloeden. Bij neurodivergente vrouwen kunnen bestaande moeilijkheden met aandacht, executieve functies en emotieregulatie daardoor sterker worden. Ook compenseren kan meer energie vragen.

Mogelijk sterkere psychologische en lichamelijke gevoeligheid: De hyper brain/hyper body-hypothese veronderstelt dat sommige hoogbegaafden psychologisch en lichamelijk sterker reageren. Een studie bij Mensa-leden vond meer zelfgerapporteerde aandoeningen dan in de algemene bevolking. Door zelfselectie, zelfrapportage en het ontbreken van een passende controlegroep bewijst dit geen oorzakelijk verband. De studie ging ook niet specifiek over de menopauze. Maar het biedt wel een interessante hypothese voor verder onderzoek.

Medicatiegevoeligheid kan individueel verschillen: Onderzoek vond een samenhang tussen sensory processing sensitivity en zelfgerapporteerde gevoeligheid voor medicatie en bijwerkingen. Deze eigenschap kan voorkomen bij hoogbegaafde en andere neurodivergente mensen, maar valt er niet mee samen. De studie toont daarom niet aan dat hoogbegaafde vrouwen anders reageren op hormoontherapie. Daarvoor bestaat momenteel geen wetenschappelijk bewijs en er is geen specifieke behandeling of standaarddosering. Zorgvuldige opvolging van werking en bijwerkingen blijft belangrijk. Bespreek hormonen, medicatie en supplementen steeds met een arts.

Rechtstreeks onderzoek naar hoogbegaafdheid en de (peri)menopauze ontbreekt nog. Meer wetenschappelijk onderzoek is dan ook dringend nodig. Interessant om te volgen zijn het Netherlands Women’s Health Research & Innovation Center, met onder anderen Jeanine Roeters van Lennep aan het Erasmus MC, en de inzichten over neurodiversiteit die dr. Emma Offord online deelt. Voor toegankelijke medische duiding over de perimenopauze is ook huisarts Dokter Mattie interessant om te volgen.