Wanneer binnen en buiten te veel verschillen

Hoogbegaafden voelen haarfijn aan wat hun omgeving nodig heeft, én ze hebben vaak de capaciteiten om dat te bieden. Ze hebben kameleongewijs verschillende ‘maskers’ in hun trukkendoos om zich moeiteloos aan te passen aan de mensen en context rondom zich. Een waar talent, maar ook een slippery slope richting identiteitscrisis. Wie te lang leeft volgens die sociale identiteit verliest het contact met het eigen kompas. Nochtans is net dat proces – het herstellen van de samenhang tussen binnen- en buitenkant – de kern van persoonlijke groei bij veel hoogbegaafden.

Erkenning van de hoogbegaafdheid is vaak een eerste stap om de kloof tussen binnen en buiten te dichten. Andere strategieën zijn:

1. Nieuwsgierig zijn naar je maskers
Ruil je oordelende blik voor een nieuwsgierige. Jezelf aanpassen aan de context is geen fout. Het is net een vorm van intelligentie, die je dus ook kan inzetten om terug dichter bij jezelf te komen. Stel jezelf op als observator van je eigen gedrag. In welke situaties voel ik dat ik kleiner word? En wat probeer ik daarmee te beschermen? Door mild te kijken naar je aanpassingen, kan je inzien waarom je ze hebt ontwikkeld en waarom ze je nu belemmeren.

2. Het contact met wat van jou is verstellen
Wat blijft er over als je niets hoeft te bewijzen? Kleine rituelen zoals schrijven, wandelen, creëren … – als het maar zonder doel is – helpen je te herinneren wie je vanbinnen bent. Je persoonlijke identiteit groeit in momenten van stilte, niet van snelheid.

3. Je sociale identiteit laten meegroeien
Sociale rollen en verwachtingen zullen altijd deel uitmaken van je leven. Je hoeft er dus niet radicaal mee te breken om trouw te worden aan jezelf. Je kan de rollen wel zo veel mogelijk in lijn leggen met jouw normen en waarden zodat ze authentiek aanvoelen. Misschien is dat wel de essentie van hoogbegaafd zijn: leren leven op een manier die klopt; in denken, voelen én zijn.

4. Voor de omgeving: verschil durven zien zonder te oordelen
Hoogbegaafden passen zich vaak aan omdat ze niet geleerd hebben dat verschil tussen mensen ook veilig kan zijn. Wil je hen hierin ondersteunen? Stel je dan nieuwsgierig op, zonder gedrag als raar te bestempelen. Als je wil verbinden kom je veel verder met vragen als “Wat bedoel je precies?” of “Hoe is dat voor jou?” dan met goedbedoelde adviezen.

Geprikkeld?

Je leest er meer over in mijn boek Hoogbegaafd zijn. Wat als 1 + 1 gelijk is aan 3?